Kısaca
- Önce iş modelinizi netleştirin: yalnızca tamir mi, aksesuar ve cihaz satışı mı, ikinci el alım-satım mı?
- Resmî işlemler: vergi dairesine işe başlama bildirimi, oda ve sicil kaydı, belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı, SGK ve belge düzeni.
- Markaya bağlı olmayan servisler “özel servis” ibaresini kullanmak, kabul belgesi ve servis fişi vermek, yedek parça fiyat listesini göstermek zorundadır.
- Ekipmanı iş modelinize göre ilk gün ve sonra alınacaklar diye ikiye ayırın.
- Program ve kayıt düzenini ilk cihazdan itibaren kurun; sonradan geçmek her zaman daha zordur.
İş modelini netleştirin
Aynı tabelanın altında birbirinden farklı işler yapılabilir ve her birinin belge, stok ve sermaye ihtiyacı farklıdır. Belgelere başlamadan önce hangi işleri yapacağınızı yazın:
| İş | Öne çıkan ihtiyaç | Dikkat edilecek kural |
|---|---|---|
| Tamir ve bakım | Ekipman, yedek parça, teknisyen | Kabul belgesi, servis fişi, garanti kuralları |
| Aksesuar satışı | Raf, stok, hızlı satış | Fiyat etiketi, satış belgesi |
| Yeni cihaz satışı | Sermaye, tedarikçi, finansman | Fatura, garanti belgesinin tüketiciye verilmesi |
| İkinci el alım-satım | Kontrol düzeni, kayıt | Gider pusulası, IMEI kontrolü, satışta bir yıllık sorumluluk |
İkinci el alım-satım yapacaksanız ikinci el telefon alım satımı yazısındaki kayıt düzenini baştan kurmanızı öneririz; sonradan düzeltilmesi en zor kayıtlar bunlardır.
Resmî işlemler
Sıralama il ve ilçeye göre küçük farklar gösterebilir; genel çerçeve şöyledir. İşlemlere başlamadan önce bir mali müşavirle çalışmaya başlamak, hem sırayı hem de vergilendirme türünü doğru seçmenizi sağlar.
- Kira sözleşmesi ve adres: İşyerinin adresi bütün kayıtların temelidir; sözleşmeyi işletme adına yapın.
- Vergi kaydı: Ticaret ve sanat erbabı işe başladığını vergi dairesine bildirmek zorundadır (Vergi Usul Kanunu, md. 153). Vergi levhası bu kayıtla düzenlenir.
- Oda ve sicil kaydı: İşletmenizin esnaf mı tacir mi sayılacağı faaliyetinizin büyüklüğüne göre belirlenir. Esnafsanız esnaf ve sanatkârlar odasına ve esnaf siciline (5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu), tacirseniz ticaret siciline ve ticaret odasına kaydolursunuz.
- İşyeri açma ve çalışma ruhsatı: Bağlı olduğunuz belediyeden alınır (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik). Başvurudan önce dükkânın imar ve kullanım durumunu belediyeye sorun.
- SGK: Kendi adınıza çalışıyorsanız 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olursunuz; personel çalıştıracaksanız işyeri tescili ve işe giriş bildirimlerini işe başlatmadan önce yapın.
- Belge düzeni: Perakende satışlarınızı ödeme kaydedici cihazla (ÖKC) mı, e-Arşiv faturayla mı belgeleyeceğinizi mali müşavirinizle belirleyin; KDV mükelleflerinin perakende satışlarda ÖKC kullanma zorunluluğu 3100 sayılı Kanun’la düzenlenir.
- Banka ve POS: İşletme hesabını açın, kartla tahsilat için POS başvurusu yapın.
Bir teknik servisin baştan bilmesi gereken kurallar
Tamir işi yapan her dükkân, tüketici mevzuatında bir “servis istasyonu”dur. Markaya bağlı olmadan çalışıyorsanız “özel servis” sayılırsınız ve aşağıdaki kurallar ilk günden geçerlidir:
- “Özel servis” ibaresi: Tabelada, belgelerde ve internette kolayca görülebilir biçimde kullanılmalıdır (6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, md. 58/5). Yetkili servis izlenimi veren ifadelerden kaçının.
- Kabul belgesi ve servis fişi: Cihazı teslim alırken ve geri verirken belirli bilgileri içeren belgeler düzenlenip tüketiciye verilir (Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği, md. 10–11). Şablon için servis fişi ve cihaz kabul formu yazısına bakın.
- Yedek parça fiyat listesi: Müşterinin görebileceği bir yere asılır ya da katalog veya elektronik ortamda gösterilir (md. 12/2).
- Garanti: Değiştirdiğiniz parçaya en az altı ay garanti verilir; garanti dışı onarımda aynı arıza bir yıl içinde tekrarlarsa ücret alınmaz (md. 10/6–7). Ayrıntılar garanti ve tamir süresi yazısında.
- Kişisel veriler: Müşterinin adı, telefonu ve cihazındaki veriler 6698 sayılı Kanun kapsamındadır; bir aydınlatma metni hazırlayın ve şifre gibi bilgileri yalnızca gerektiği kadar alın.
Ekipman listesi
Ekipmanı “ilk gün” ve “iş geldikçe” diye ikiye ayırmak sermayeyi korur. Ana kart onarımı yapmayacaksanız pahalı ölçüm ve lehim ekipmanını baştan almanız gerekmez.
| Ekipman | Ne işe yarar? | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Hassas tornavida ve açma seti | Vida, pense, plastik açma aparatları, vantuz | İlk gün |
| Antistatik (ESD) mat ve bileklik | Statik elektriğin karta zarar vermesini önler | İlk gün |
| Isıtıcı plaka veya ayırıcı | Yapıştırılmış ekran ve arka camı ayırmak | İlk gün |
| Tezgâh lambası ve büyüteç | Küçük vida ve konnektörlerle çalışmak | İlk gün |
| Multimetre ve USB akım ölçer | Şarj ve batarya arızalarında ölçüm | İlk gün |
| Ultrasonik temizleyici | Sıvı temaslı kartların temizliği | İş geldikçe |
| Stereo mikroskop | Kart üzerinde ince işçilik | Kart onarımına başlarken |
| Havya ve sıcak hava istasyonu | Konnektör ve entegre değişimi | Kart onarımına başlarken |
| Ayarlı DC güç kaynağı | Kartın akım çekişini izleyerek arıza bulmak | Kart onarımına başlarken |
| Termal yazıcı ve barkod okuyucu | Fiş, etiket ve stok | İlk gün |
Tezgâh düzeni
- Kabul ile çalışma alanını ayırın: Müşteri, açılmış cihazları ve parçaları görmesin; teknisyen de kabul sırasında işini bölmesin.
- Her cihaza bir kutu: Söküm sırasında çıkan vidalar ve parçalar, servis numarası yazılı ayrı bir kutuda dursun.
- Bekleyen cihaz rafı: Teslime hazır, parça bekleyen ve onay bekleyen cihazlar ayrı raflarda, etiketli dursun.
- Test köşesi: Teslimden önce şarj, ses, kamera ve şebeke testlerinin yapılacağı sabit bir yer ve bir kontrol listesi olsun.
İlk stok ve fiyat listesi
İlk stokta her modelin her parçasını tutmaya çalışmayın. Çevrenizde en çok kullanılan modellerin hızlı dönen parçalarıyla (ekran, batarya, şarj soketi) başlayın; diğerlerini müşteri onayından sonra sipariş edin. Stok kartlarını baştan sabit bir adlandırma düzeniyle açın; bunun nasıl yapılacağını yedek parça stok takibi yazısında anlattık.
Fiyat listesini rakiplerin fiyatlarından değil, parça maliyeti, işçilik süresi ve giderlerinizden kurun. Bunun adım adım hesabı telefon tamir fiyatı nasıl belirlenir yazısında.
Maliyet kalemleri
“Telefoncu açmak ne kadara mal olur?” sorusunun tek bir cevabı yok; kira, konum ve iş modeli toplamı büyük ölçüde değiştirir. Bütçenizi hazırlarken şu kalemleri ayrı ayrı yazın:
- Kira, depozito ve emlak giderleri; dükkânın tadilatı ve tabela.
- Ruhsat, oda kaydı ve mali müşavir ücretleri.
- Ekipman (yukarıdaki listenin “ilk gün” kısmı) ve mobilya.
- İlk stok: yedek parça ve aksesuar.
- Yazarkasa ya da e-belge düzeni, POS, yazılım aboneliği, internet.
- İlk aylarda gelir düşükken ödenecek sabit giderler için birkaç aylık işletme sermayesi.
İlk 30 gün
- İlk cihazdan itibaren her kabulü kayıtla yapın; kâğıtla başlayıp sonra programa geçmek, ilk ayın kayıtlarını kaybetmek demektir.
- Gün sonu kasa kapanışını her akşam yapın ve sayımı programla karşılaştırın (bkz. gün sonu kasa kapanışı).
- İlk haftanın sonunda hangi parçaların gerçekten kullanıldığına bakın ve siparişi buna göre düzeltin.
- Ay sonunda kabul edilen, teslim edilen ve garanti için geri dönen cihaz sayılarını yazın; bunlar fiyat ve stok kararlarınızın temeli olacak.
- Müşterilerin en çok sorduğu soruları not alın; tezgâh kartına ya da sitenize ekleyin.
Hangi programı seçeceğinize karar verirken teknik servis programı seçimi yazısındaki 12 soruyu kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Telefon tamir dükkânı açmak için hangi belgeler gerekir?
Genel olarak vergi dairesine işe başlama bildirimi ve vergi levhası, esnaf ve sanatkârlar odası ya da ticaret sicili kaydı, belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı, SGK kayıtları ve perakende satışları belgelemek için yazarkasa ya da e-belge düzeni gerekir. Ayrıntılar il, ilçe ve işletme türüne göre değişebilir.
Telefon tamircisi olmak için ustalık belgesi gerekir mi?
Bazı meslek dallarında bağımsız işyeri açmak için ustalık belgesi aranır (3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu). Bu şartın sizin faaliyetiniz ve bulunduğunuz yer için geçerli olup olmadığını kaydolacağınız esnaf ve sanatkârlar odası söyler.
Özel servis ne demek, tabelaya yazmak zorunlu mu?
Herhangi bir üretici veya ithalatçıya bağlı olmadan çalışan servise özel servis denir. 6502 sayılı Kanun’a göre bu servisler “özel servis” ibaresini her türlü mecrada ve faaliyetlerinde kolayca görülebilir ve okunabilir biçimde kullanmak zorundadır.
Telefoncu açmak için ne kadar sermaye gerekir?
Kira, konum, ekipman ve iş modeline göre büyük farklar olduğu için tek bir tutar vermek doğru olmaz. Kira ve depozito, ruhsat ve kayıt giderleri, ekipman, ilk stok, yazılım ve birkaç aylık işletme sermayesini ayrı kalemler olarak hesaplayın.
Yazarkasa almak zorunlu mu?
KDV mükelleflerinin perakende satışlarda ödeme kaydedici cihaz kullanma zorunluluğu 3100 sayılı Kanun’la düzenlenir; e-Arşiv fatura gibi alternatifler ve istisnalar işletmenin durumuna göre değişir. Hangi düzenin size uygun olduğunu mali müşavirinizle belirleyin.